In de week voor de officiële opening van
het Internationaal Jaar van de Biodiversiteit 2010 is er heel wat gepubliceerd
over het onderwerp en dat is ook wel zo doorgegaan in 2010. Is biodiversiteit
dan zo belangrijk dat we er internationaal een jaar aan wijden?
Biodiversiteit is niet het samenstellen van
een lijst van 40 miljoen organismen op deze wereld maar biodiversiteit gaat
over de samenhang, las ik ergens. Wat is de specifieke plek van een organisme
in het ecosysteem, welke rol speelt het?
Wat zou er misgaan als in Libië de Spalax leucodon zou verdwijnen. Ik weet
niet eens wat voor beest het is laat staan welke rol hij of zij speelt in de
Libische biodiversiteit. Hoe zit het met de Andrena
hattorfiana in Nederland. Dat heb ik opgezocht! Het is de knautiabij die
vooral vliegt op leden van de kaardenbolfamilie, de beemdkroon en het duifkruid
bijvoorbeeld. Daarvan haalt ze haar stuifmeel en nectar. Die zal zij ook wel
bestuiven. Lijkt me erg voor de knautiabij als er geen planten van de
kaardenbolfamilie meer zijn omdat ze bijvoorbeeld te vroeg worden weggemaaid
door een overijverige loonwerker in opdracht van een verkeerd plannende ambtenaar.
Maar als de knautiabij er niet meer zou zijn wordt dan de kaardenbolfamilie nog
wel bestoven? Arie Koster, welke imker kent hem niet?, schrijft dat ook
honingbijen graag de beemdkroon en het duifkruid bezoeken. Een hele opluchting.
Worden ze toch nog bestoven.
Brengt me op de vraag wat de rol van onze
honingbij in de biodiversiteit is. Hun biotoop is het grootste deel van de
wereld. Ze worden over het algemeen door mensen gehouden evenals haar nicht de Apis ceranae overigens. Wat nu als
mensen dat niet meer doen? Einstein en Steiner doen verontrustende
voorspellingen over de aarde als de bijen geheel zouden zijn verdwenen. Maar
als wij niet meer voor ze zorgen, sterven ze dan uit? Jurgen Tautz zegt in zijn
prachtige boek "Honingbij" dat de honingbij dankzij haar bestuiving
van gewassen het op twee na belangrijkst landbouwhuisdier van Europa is. Eerst
het pluimvee, dan de honingbij en dan pas het andere vee. We zijn dus van haar
afhankelijk geworden. Kunnen we zonder kippen als landbouwdier? Ja, een
vegetariër, maar ik niet, of eigenlijk: liever niet. Als de honingbij belangrijk
is in de landbouw, dan dus ook in de rest van de natuur. Dat is, kortweg, haar rol
in de biodiversiteit, bestuiven. En daar dragen wij, imkers, mede de
verantwoordelijkheid voor. Maar ook de imker is een klein onderdeel van het
geheel. Wij moeten ook anderen mee verantwoordelijk maken. Samenwerken heet
dat. Samen (!) werken(!). Dat is ons aandeel aan het in stand houden van de
biodiversiteit.
Ben ik toch op tijd met prepensioen gegaan.
Kan ik nog volop voor mijn bijen zorgen. Dus zorgen dat er voldoende
voorwaarden zijn om haar plek in de biodiversiteit te garanderen. En nu maar
hopen dat men in Libië goed voor Spalax
zorgt, want ook deze blinde muis (heb ik opgezocht) speelt een rol in de
biodiversiteit, al weet ik niet welke. Ik heb mij handen vol aan Apis (en de varroamijt).