 | Korsthoutskoolzwam (Ustulina deusta)Hypoxylon deustrum; Kretzschmaria deusta; Ustulina vulgaris; Eerstvolgende tuintip of onderhoudjan1dec31Is uw boom aangetast door deze schimmel, laat dan onderzoeken of uw boom nog veilig kan worden gehandhaafd. |
Beschrijving
Herkenning
Meerjarig stroma (vlezig weefsel) zwart, brokkerig. Jong lichtblauwig grijs met witte groeirand. Voor het herkennen van de korsthoutskoolzwam zijn vruchtlichamen onmisbaar. Van april tot juni komen ze tot ontwikkeling. Eerst als witte myceliumplekken die zich snel verdikken. Later, als de sporen gerijpt zijn, krijgen de vruchtlichamen een grijsblauw bepoederd uiterlijk. De rand blijft eerst nog wit. In de loop van de zomer verkleurd de zwam langzaam naar zwart. In dit stadium bedekken de vruchtlichamen slechts enkele vierkante centimeters schors. Het herkennen van de zwam vraagt daarom een zeer geoefend oog. Bij ernstige aantasting wordt het zwamoppervlak groter.
Bijzonderheden
Ook saprofiet op achterblijvende stobben en stronken. De vruchlichamen zijn het hele jaar te vinden. In de lente en zomer zijn ze echter het duidelijkst zichtbaar. Als de stam afbreekt, is dat meestal op maaiveldhoogte. De zwam leeft vaak als saprofiet op beukenstronken.
Gevolg
De zwam kan een zeer gevaarlijke parasiet zijn. Het rot is het meest ernstig in de stamvoet. Het kan zich zowel in de wortels als tot 4 m hoog of meer in de stam verspreiden. Ten gevolge hiervan wordt de boom gevoelig voor stambreuk. De schimmel komt zijn gastboom binnen via beschadigingen aan wortels, wortelaanzet en stamvoet, en ook via grotere snoeiwonden aan de stam. Kans op stambreuk is er vooral in de eindfase van de aantasting. Hoewel de aantasting na verloop van tijd ook zijn sporen nalaat in de kroon, is een risicobeoordeling gericht op de staat van het stamhout. De schimmel begint namelijk in het binnenste hout van de stam en dringt op den duur puntsgewijs tot in het spinthout door en zal zo ook pleksgewijs het cambium aantasten en doden. Het nog gezonde cambium wordt hierdoor geprikkeld tot de aanmaak van reactiehout. Hierdoor ontstaan karakteristieke, ribvormige vergroeiingen in de stam. Is de reactiegroei minder sterk dan zal het cambium afsterven. Er onstaan dan dode schorsplekken, waaronder geen hout meer groeit. Eromheen gaat de houtgroei wel door. Compenseerd de boom de houtafbraak wel, dan kan hij de schimmelaantasting nog vele jaren overleven. De eindfase van dergelijke bomen wordt pas bereikt als de vitaliteit terugloopt en de schimmel het reactiehout aantast. Meestal laat de boom duidelijk herkenbare afstervingsverschijnselen zien, voordat de breukveiligheid zodanig is aangetast dat tot kap moet worden overgegaan. Wanneer de eerste vruchtlichamen op de stam verschijnen, zijn bomen zonder stamvoetverbreding inwendig al sterk aangetast.